Planetarium en sterrenwacht: sterren kijken als het vroeg donker is

In de winter is het al donker als je uit je werk of van school komt. Dat maakt het een mooi seizoen voor de sterren. Er zijn twee soorten plekken om naartoe te gaan. In een planetarium wordt de sterrenhemel nagebootst, binnen, op een koepel of met een mechaniek. In een sterrenwacht kijk je door een echte telescoop naar de echte lucht, en dan heb je helder weer nodig. Hieronder staan vijf adressen, met wat je er volgens onze gegevens ziet.

Koninklijk Eise Eisinga Planetarium

In Franeker staat de planetariumkamer van Eise Eisinga, met een raderwerk dat nog steeds werkt. Je bezoekt ook zijn woonhuis en zijn voormalige wolkammerij. Daarnaast is er een interactieve expositie, De Ruimte, over het zonnestelsel en het heelal, met onder meer telescopen en verduisteringen. Er zijn ook historische astronomische instrumenten en een filmzaal. Reserveren is nodig. Voor rolstoelgebruikers: toegankelijk, volgens onze gegevens. Zie Koninklijk Eise Eisinga Planetarium.

Sonnenborgh museum & sterrenwacht

In Utrecht kijk je op vaste momenten overdag door een telescoop naar de zon. In het planetarium zijn de sterren altijd te zien, ook als het bewolkt is. Voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar is er een speurtocht. Reserveren is niet nodig. Let op: er is geen horeca op de locatie. Meer: Sonnenborgh museum & sterrenwacht.

Observeum Museum & Sterrenwacht

Het Observeum in Burgum is een streekmuseum en sterrenwacht in één. Er is een digitaal planetarium met een koepel van vier meter en een sterrenhemel rondom. Op publieksavonden kijk je bij helder weer door de telescoop van de sterrenwacht. Het museum zelf gaat over Fries zilverwerk, archeologische vondsten, geologie en de geschiedenis van de streek. Volgens onze gegevens is het rolstoeltoegankelijk. Zie Observeum Museum & Sterrenwacht.

De Museumfabriek Enschede

De Museumfabriek gaat vooral over het verhaal van Twente, maar heeft ook een sterrenwacht als vaste presentatie. Daarnaast is er een presentatie over nieuwkomers van toen, en je kunt een rondleiding volgen door de wijk Roombeek, die na de vuurwerkramp van 2000 opnieuw is opgebouwd. Het museum is volgens onze gegevens rolstoeltoegankelijk. Meer: De Museumfabriek Enschede.

ARTIS

ARTIS in Amsterdam is in de eerste plaats een dierentuin, met dieren en planten uit de hele wereld. Maar er hoort ook een planetarium bij, en een botanische tuin en 26 rijksmonumenten. Met ARTIS-Micropia over microben en het interactieve ARTIS-Groote Museum vul je makkelijk een hele dag. Met een rolstoel kun je er volgens onze gegevens terecht. Zie ARTIS.

Wat kies je

• Geschiedenis van de sterrenkunde: het Eise Eisinga Planetarium.
• Zelf door een telescoop: Sonnenborgh (de zon) of het Observeum (op publieksavonden).
• Met jonge kinderen: de speurtocht bij Sonnenborgh, of een dag ARTIS met het planetarium erbij.
• Sterren en streekgeschiedenis: het Observeum of De Museumfabriek.

Kijk voor je gaat op de uitjespagina wanneer de voorstellingen en publieksavonden zijn. Ook andere musea vind je in de rubriek musea. Voor de donkere maanden staan er ideeën bij binnenactiviteiten, en museumkaarthouders kijken bij uitjes met de Museumkaart.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een planetarium en een sterrenwacht?

In een planetarium wordt de sterrenhemel binnen nagebootst, dus het weer maakt niet uit. In een sterrenwacht kijk je door een echte telescoop, en dan heb je helder weer nodig.

Waar kun je door een telescoop kijken?

Bij Sonnenborgh in Utrecht kijk je op vaste momenten overdag naar de zon. Bij het Observeum in Burgum kijk je op publieksavonden bij helder weer door de telescoop.

Is een planetarium geschikt voor kinderen?

Ja. Sonnenborgh heeft een speurtocht voor kinderen van 3 tot en met 6 jaar, en ARTIS combineert het planetarium met een dierentuin.